
เมื่อ “นักเดินทางพันกิโลเมตร” ฝูงใหญ่บินอพยพมายังอุทยานแห่งชาติเขาปู่–เขาย่า จ.พัทลุง สร้างความตื่นตาตื่นใจให้กับนักดูนกและนักอนุรักษ์ หลังนกหายากชนิดนี้กำลังถูกคุกคามจนใกล้สูญพันธุ์ ชี้บทบาทสำคัญในฐานะ “ผู้กระจายเมล็ดพันธุ์” ตัวแทนความสมบูรณ์ของผืนป่า

ใครที่ติดตามข่าวไวรัลช่วงนี้ คงได้เห็นข่าวที่สร้างความตื่นเต้นให้กับนักชีววิทยา นักดูนกและคนที่สนใจทางด้านนี้ นั่นคือ ข่าวของนกเงือกกรามช้างปากเรียบฝูงใหญ่ที่บินอพยพผ่านมาแวะพักที่อุทยานแห่งชาติเขาปู่-เขาย่า จังหวัดพัทลุง ซึ่งเหตุการณ์นี้แม้จะเป็นเหตุการณ์อพยพที่เกิดขึ้นเป็นประจำ แต่สำหรับครั้งนี้นับเป็นการอพยพของนกฝูงใหญ่มาก จึงสร้างความตื่นตาและตื่นเต้น

หลังจากช่วงผสมพันธุ์ นกเงือกกรามช้างปากเรียบจะอพยพเพื่อหาอาหาร ซึ่งการอพยพนี้ (ประมาณกรกฎาคม–กันยายน) จะมีการบินอพยพจากพื้นที่อนุรักษ์ในไทยไปยังเขตรักษาพันธุ์สัตว์ป่า Belum–Temengor ประเทศมาเลเซีย ซึ่งอยู่ห่างออกไปกว่า 1,000 กิโลเมตร หรือไปยังป่าฮาลา-บาลา แล้วนกเงือกกรามช้างปากเรียบ หรือ “นักเดินทางพันกิโลเมตร” มีข้อมูลและความสำคัญยังไง เรามาทำความรู้จักกับนกที่สวยงามนี้กัน

นกเงือกกรามช้างปากเรียบ มีชื่อวิทยาศาสตร์ว่า Rhyticeros subruficollis เป็นนกเงือกขนาดใหญ่ที่พบเฉพาะในภูมิภาคเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ โดยมีถิ่นอาศัยอยู่ในป่าดิบชื้นของพม่า ไทย และมาเลเซีย และพบได้ในป่าดิบชื้นระดับต่ำของไทย (เฉพาะภาคใต้ และตะวันตก เช่น พัทลุง ยะลา ตาก) เป็นนกที่มีปากขนาดใหญ่สีเหลืองอมส้ม เรียบ ไม่มีโหนก ตัวผู้มีถุงคอสีเหลือง ส่วนตัวเมียมีถุงคอสีฟ้า ความยาวลำตัวประมาณ 90–100 เซนติเมตร และน้ำหนักเฉลี่ยอยู่ระหว่าง 2.5–3.5 กิโลกรัม เป็นนกผัวเดียวเมียเดียว มีฤดูผสมพันธุ์ระหว่างเดือนมกราคมถึงมิถุนายน โดยตัวเมียจะเลือกโพรงไม้ใหญ่ในการวางไข่

แล้วทำไมนกเงือกจึงน่าสนใจและควรให้ความสำคัญ ? เพราะนกเงือกมีบทบาทสำคัญในระบบนิเวศป่าไม้ โดยมีฐานะเป็น "ผู้กระจายเมล็ดพันธุ์" และแสดงถึงความสมบูรณ์ของระบบนิเวศของป่านั้น ๆ
เรียบเรียงบทความ : อาจารย์ ดร. อัคนี ผิวหอมอาจารย์สาขาวิชาวิทยาศาสตร์ชีวภาพ คณะวิทยาศาสตร์และนวัตกรรมดิจิทัล มหาวิทยาลัยทักษิณ
ภาพโดย : คุณกฤษดา สุวรรณการณ์ คณะวิทยาศาสตร์และนวัตกรรมดิจิทัล มหาวิทยาลัยทักษิณ
สงขลา | ฟ้าฝนขอทำงานหนักอีกแล้ว กรมอุตุฯ เตือนฝนหนักต่อเนื่อง 7–9
6 พฤศจิกายน 2569 | 4,602หาดใหญ่ | คลอง 30 เมตร โล่งรับมือฝน หาดใหญ่จัดการสิ่งกีดขวาง
6 พฤศจิกายน 2569 | 3,699หาดใหญ่ | พบ “พิศวงขาว” พืชหายากกลางป่าโตนงาช้าง
2 พฤศจิกายน 2569 | 3,711สงขลา | โลมาอยู่ได้ เราก็อยู่ได้ ประมงเดินหน้า
2 พฤศจิกายน 2569 | 3,549สงขลา | อุตุฯ ส่งสัญญาณเตือน 7-9 พ.ย. ฝนเพิ่ม ฝนตกหนักบางพื้นที่
2 พฤศจิกายน 2569 | 4,738ควนลัง | มหกรรมของดีเมืองควนลัง
1 พฤศจิกายน 2569 | 4,922สงขลา | กลุ่มฝนกลางอ่าวไทย อุตุฯ คาดสงขลาฝนตก 40% ของพื้นที่
1 พฤศจิกายน 2569 | 3,918สงขลา | ฝนจ่อเพิ่มกำลัง เรดาร์พบกลุ่มฝนฟ้าคะนอง ปกคลุมสงขลา–อ่าวไทย
31 ตุลาคม 2569 | 4,619