
เมืองจะนะ มีหลักฐานปรากฏอยู่ในพงศาวดาร แต่เดิมเมืองจะนะเป็นเมืองขึ้นของเมืองพัทลุง เฉกเช่นเดียวกับสงขลา ปะเหลียน และเทพา ต่อมาเมื่อสงขลาแยกตัวออกมา เมืองจะนะจึงไปขึ้นตรงอยู่กับเมืองสงขลา โดยมีฐานะเป็นเมืองหน้าด่านทางตอนใต้ และเป็นเมืองที่มีการสู้รบสกัดกั้นหัวเมืองของมลายูอยู่ตลอด

วันนี้จึงหยิบยกประวัติศาสตร์ตำบลหนึ่งในอำเภอจะนะ มาบอกเล่าเรื่องราวกัน ตำบลที่มีปรากฎในบันทึกทางประวัติศาสตร์เกี่ยวกับเมืองจะนะไว้ นั่นก็คือ ตำบลนาทับ นาทับเป็นชุมชนดั้งเดิมตั้งแต่ประมาณ 200 กว่าปีมาแล้ว เอกสารทางประวัติศาสตร์ที่เกี่ยวข้องกับตําบลนาทับ อําเภอจะนะ จังหวัดสงขลา ไม่ได้มีปรากฏอย่างชัดเจน หากแต่บันทึกทางประวัติศาสตร์เกี่ยวกับเมืองจะนะไว้ ดังปรากฏในพงศาวดารเมืองสงขลา ของพระยาวิเชียรคีรี (บุญสังข์) ตอนที่ 1 ซึ่งแต่ง ขึ้ึนเมื่อปีเถาะ จุลศักราช 1207 ความตอนหนึ่งบันทึกไว้ว่า

“พระสงขลา เข้าเฝ้าพระบาทสมเด็จพระพุทธยอดฟ้าจุฬาโลก ทรงพระกรุณาโปรดเกล้าโปรดกระหม่อมให้เลื่อน พระสงขลาเป็นพระยาสงขลา ตั้งพ่อซีนเป็นพระพิเรนทร์ ตั้งพ่อเถียนเซงเป็นพระสุนทรานุรักษ์ ผู้ช่วยราชการให้พระอนันตสมบัติเป็นเจ้าเมืองจนะ พระยาสงขลากราบบังคมลา พาบุตรภรรยากลับ ออกเมืองสงขลา มาเรือสองลํา ต้องพยุงที่ีหัวถนอมจมเสียลําหนึ่ง เสียผู้คนข้าวของไปเป็นอันมาก

เรือพระยาสงขลาแล่นเลยมาถึงสงขลา อยู่สองปีพระอนันตสมบัติถึงแก่กรรม ได้ฝังศพพระอนันต สมบัติไว้ ณ เขาแหลมสน จารึกอักษรไว้ในศิลาหน้าศพแล้ว แล้วพระยาสงขลาบอกเข้าให้ไปนําขึ้น กราบบังคมทูลว่า พระอนันตสมบัติถึงแก่กรรม บุตรชายพระอนันตสมบัติมีอยู่สามคน ดํารัสว่าจะได้เป็นเจ้าเมืองจนะ พระยากลาโหมกราบบังคมทูลให้ทิดเพ็ดเป็นพระจนะ คุมไพร่ส่วยดีบุกขึ้นกับเมืองสงขลา โปรดเกล้าโปรดกระหม่อมให้ตั้งทิดเพ็ดเป็นพระจนะ ออกมาอยู่เมืองจนะฯ (เริงวุฒิ มิตรสุริยะ, 2552) จนถึงรัชกาลที่ 5 ได้มีกํานันตําบลเป็นผู้ปกครองฝ่ายพลเรือน ซึ่งในยุคแรกจะมีศักดิ์เป็น “ท่านขุน” และกำนันคนแรกคือ ท่านขุนสมาน หรือ นายเกษม หนิโส๊ะ"

ส่วนที่มาของชื่อนาทับนั้น ในเว็บไทยตำบล บอกไว้ว่า ในสมัยก่อนมีหัวเมืองตั้งอยู่ที่บ้านจะโหนง ชื่อว่าเมืองหนะ เจ้าเมืองในขณะนั้นมีชื่อว่า "พระยาหนะ" ในสมัยหนึ่งได้มีข้าศึกยกทัพมาตีเมืองสงขลา เจ้าเมืองสงขลาได้สั่งให้เจ้าเมืองหนะ นำกำลังทหารยกทัพไปเป็นทัพหน้า สะกัดกั้นข้าศึก โดยเดินทัพมาตามลำคลอง จากเมืองหนะ มาตามลำคลองนาทับ และตั้งค่ายอยู่บริเวณริมคลองนาทับ ชาวบ้านเรียกว่าค่าย หรือหน้าค่าย ต่อมาได้เรียกชื่อเพี้ยนเป็น "นาทับ" มาจนถึงปัจจุบัน
ที่มา : อุสมาน หวังสนิ, (2554). การพัฒนาชุมชนเข้มแข็ง : กรณีศึกษากระบวนการมีส่วนร่วมในการจัดทำแผนชุมชน ตำบลนาทับ อำเภอจะนะ จังหวัดสงขลา.วิทยานิพนธ์ (ศศ.ม. (พัฒนามนุษย์และสังคม))--มหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์ , ThaiTambol , เพจ เรื่องเก่าๆ มาเล่าใหม่ ประวัติสงขลา
ขอบคุณภาพ : siamfishing , เทศบาลตำบลนาทับ
พลิกภูมิปัญญาพื้นบ้านสร้างรายได้ จากใบตาลโตนดสู่พวงมาลัยร่วมสมัย
10 พฤษภาคม 2569 | 445เจาะอดีตหงสาวดีกับชเวดากอง
10 พฤษภาคม 2569 | 450ตำนานหวังต้าเซียน เทพแห่งการขอพรสุขภาพ โชคลาภ การงาน ซึ่งเป็นศูนย์รวมจิตใจชาวหาดใหญ่
3 พฤษภาคม 2569 | 1,125ตำนานบ้านเขาคอหงส์ยายจันทร์กับตาทอง
3 พฤษภาคม 2569 | 703สวนน้ำสวนสัตว์สงขลา | พื้นที่แห่งเสียงหัวเราะ ที่ถูกวันเวลาเปลี่ยนให้กลายเป็นความคิดถึง
26 เมษายน 2569 | 2,883บ้านเดือนฉาย | คาเฟ่ย้อนยุคสุดคลาสสิก พร้อมตำนานหลุมหลบภัยใต้บ้าน
26 เมษายน 2569 | 1,951“วัดเนินพิจิตร” จากวัดหนำคอกสู่ศูนย์รวมศรัทธาของชุมชน
19 เมษายน 2569 | 3,314เหลืองอินเดียบานสะพรั่ง รับฤดูร้อน เติมความสดใสให้เมืองหาดใหญ่
19 เมษายน 2569 | 3,180