
เคย ความหมายโดยทั่วไป คือ ใช้เป็นคำประกอบหน้าคำกริยาแสดงว่ากริยานั้น ๆ ได้เป็นมาแล้ว เช่น เคยทำ เคยเห็น อีกความหมายหนึ่ง คือ ชื่อกุ้งขนาดเล็กหลายชนิดหลายสกุล ส่วนคนใต้มักเรียกกะปิว่าเคย และเคยอีกความหมายหนึ่งที่คนใต้รู้กันดี คือ .......
วันนี้เราจะมาบอกเล่ากันในเรืองของเคยในความหมายสุดท้าย เอ้ยยย เคยที่หมายถึงสัตว์น้ำชนิดหนึ่ง หลายคนจะรู้ดีว่าน้ำพริกอร่อยก็เพราะกะปิดี แล้วกะปิดีวัดจากอะไร ว่ากันว่า กะปิดีต้องเป็นสีธรรมชาติ ชมพู สีแดงออกม่วง เนื้อละเอียด เหนียวไม่แห้งหรือเปียกเกินไป มีกลิ่นหอมแบบธรรมชาติ รสชาติเค็มกำลังดี ไม่มีสิ่งแปลกปลอม ซึ่งกะปิในประเทศไทยนั้น แปรรูปมาจากวัตถุดิบหลายชนิด แต่ที่นิยมมากที่สุด ก็คือ เคย

เคย เป็นสัตว์ที่มีลักษณะคล้ายกุ้ง เคยจัดเป็นครัสเตเซียนขนาดเล็ก รูปร่างคล้ายกุ้ง แต่ตัวเล็กกว่า และไม่มีกรีแหลม ๆ ที่บริเวณหัว เหมือนกุ้ง ตัวสีขาวใส มีตาสีดำ มีขนาดยาวประมาณ 1.5 เซนติเมตร มีเปลือกบางและนิ่ม อาศัยอยู่ตามบริเวณรากไม้ตามป่าชายเลน จะพบอยู่ใกล้ผิวทะเลโดยไม่จมลงไป ในอ่าวไทย เป็นแพลงก์ตอนที่มีขนาดเล็กอยู่ตามชายฝั่ง

ขอบคุณรูปจาก พันทิป
รู้หรือเปล่า สงขลาเรา มีกะปิดีขึ้นชื่อที่แปรรูปมาจากกุ้งเคยด้วยนะ จะทำแกง หรือตำน้ำพริก หากมองหากะปิ หาดใหญ่โฟกัสแนะนำเลย กะปิเทพา ซึ่งเคยเป็นสัตว์เศรษฐกิจของชาวเทพา มีคุณค่าทางโภชนาการสูง มีประโยชน์ต่อร่างกายมนุษย์โดยใช้กุ้งเคยมาทำกะปิหรือกุ้งแห้ง ในช่วงเดือนกุมภาพันธ์ถึงเมษายนที่มีการจับกุ้งเคย เราจะเห็นชาวบ้านมากมายมารวมตัวกันตั้งแต่เช้าตรู่ริมชายหาดเทพา โดยไม่ได้นัดหมาย แต่ละคนจะพกเครื่องมือประจำกายอย่างอวนดัก จากนั้นก็วางอวนทิ้งไว้ ช่วงสายจวนเที่ยง ก็จะกลับมาที่อวนตัวเองอีกครั้ง เพื่อนำอวนขึ้น แล้วก็นำตัวกุ้งเคยจากอวนเทใส่กระสอบ จากนั้นก็นำไปขายหรือไปแปรรูปเป็นกะปิ

กุ้งเคยเป็นตัวบ่งชี้คุณภาพของน้ำ เนื่องจากสัตว์ชนิดนี้ไม่สามารถอยู่ในที่สกปรกได้ การปรากฎตัวให้เห็นตามแนวชายฝั่งนั้น น้ำในทะเลจะต้องใสสะอาด ไม่มีคลื่นลมแรง กุ้งเคยเป็นตัวชี้วัดอย่างหนึ่งถึงความสมบูรณ์ของระบบนิเวศน์แถบป่าชายเลน หากมีเคยในปริมาณมากจนสามารถนำมาผลิตเป็นกะปิเพื่อการจำหน่ายของชุมชนได้แสดงว่าพื้นที่แห่งนี้มีความสมบูรณ์ของระบบนิเวศ

รอยยิ้มของชาวบ้านที่สามารถจับกุ้งเคยได้นั้น บ่งบอกถึงความมีความสุข ภูมิใจกับท้องทะเลผืนนี้ การที่ชาวบ้านสามารถจับกุ้งเคยได้มากมายบริเวณชายหาดเทพา นั่นแสดงให้เห็นว่า ทะเลที่นี่ใสสะอาดและมีความอุดมสมบูรณ์ของระบบนิเวศน์ แต่เมื่อโลกก้าวไปไกล ความเจริญของสิ่งแปลกปลอมกำลังรุกพื้นที่ธรรมชาติ ไม่รู้เหมือนกันว่า ความอุดมสมบูรณ์จะอยู่กับท้องทะเลแห่งนี้ไปอีกยาวนานเพียงใด

เรื่องเล่าตำนาน "ทวดโต๊ะหยัง" สิ่งศักดิ์สิทธิ์คู่ชุมชนถ้ำตลอดสะบ้าย้อย
14 มิถุนายน 2569 | 282ทวดยายหมฺลี พระพุทธรูปโบราณศักดิ์สิทธิ์แห่งวัดพะโคะ
14 มิถุนายน 2569 | 294เปิดประวัติ "วัดสมเด็จ" วัดสไตล์ล้านนาแห่งแรกของสงขลา
7 มิถุนายน 2569 | 544ตำนานซากเรือสำเภาการค้า ใต้ทะเลระโนดกว่าหลายร้อยปี
7 มิถุนายน 2569 | 1,062พาแลต้นจามจุรียักษ์ 100 ปี พญาไม้เก่าแก่คู่วัดท่าข้าม
24 พฤษภาคม 2569 | 745จากวันวานสู่วันนี้ “ศาลาพระวิหารแดง” มรดกแห่งเขาตังกวนสู่แลนด์มาร์กสุดคลาสสิกเมืองสงขลา
24 พฤษภาคม 2569 | 518เปิดตำนาน “แม่ซื้อ” ความเชื่อโบราณของคนสมัยก่อนที่ยังคงมีความเชื่อนี้กันจนถึงปัจจุบัน
17 พฤษภาคม 2569 | 818ศาลเจ้าเก่าแก่คู่ชาวหาดใหญ่ “ศาลเจ้าแม่กวนอิม 100 ปี บ้านปลักธง”
17 พฤษภาคม 2569 | 884