หางานหาดใหญ่ หาดใหญ่ ชัดทุกเรื่องเมืองหาดใหญ่ สงขลา อับเดตข่าวหาดใหญ่ Hatyaifocus สาวสวยหาดใหญ่ หนุ่มหล่อหาดใหญ่

เรื่องราวหาดใหญ่

เรื่องเล่าบ้านบ่อตรุ กับตำนานบ่อเงินบ่อทอง
14 กันยายน 2568 | 5,114

บ่อตรุ (บ่อโส๊ะ หรือ บ่องเงินบ่อทอง) เป็นชื่อหมู่บ้านและชื่อตำบลในอ.ระโนด จ.สงขลา ห่างจากที่ว่าการอำเภอระโนดไปทางทิศใต้ประมาณ 25 กม. เป็นชุมชนชายฝั่งอ่าวไทย มีหลักฐานการตั้งถิ่นฐานมาตั้งแต่สมัยร.5 ประชากรส่วนใหญ่นับถือศาสนาอิสลาม ถือเป็นชุมชนมุสลิมแห่งเดียวในอำเภอระโนด 

คำว่าบ่อตรุ (บ่อโส๊ะ บ่องเนบ่อทอง) เป็นชื่อทางการของหมู่บ้านและตำบล คนในหมู่บ้านหรือหมู่บ้านใกล้เคียง เรียกว่า "บ่อโตร๊ะ" ข้อมูลจากการสัมภาษณ์ปราชญ์ชาวบ้าน สรุปได้ว่า ชุมชนบ่อตรุ หรือบ้านบ่อโตร๊ะนั้น มีชื่อดั้งเดิมว่า บ้านบ่อโส๊ะ (ในภาษาถิ่นใส่ หมายถึง ใส่ลงไป) ปัจจุบันเพี้ยนมาเป็นบ่อโตร๊ะ ซึ่งเป็นชื่อทางการของบ่อตรุ 

ชื่อบ่อโส๊ะ คนในชุมชนได้รับการเล่าสืบต่อกันมาว่าเกี่ยวข้องกับการสร้างพระบรมธาตุของจังหวัดนครศรีธรรมราช ในสมัยศรีวิชัย เมืองนครในสมัยนั้น ต้องการสร้างพระบรมธาตุ ได้ป่าวประกาศให้ประชาชนในหัวเมืองต่างๆนำเงินนำทองมาร่วมสร้างพระบรมธาตุ ข่าวดังกล่าวนี้ดังไปไปถึงเมืองกลันตัน ชาวเมืองกลันตันจำนวนมากได้นำเงินนำทองขึ้นเรือหลายลำมายังเมืองนครเพื่อใช้สร้างพระบรมธาตุ มีเรือสองลำเมื่อมาถึงบริดวณบ้านบ่อตรุในปัจจุบัน ได้เจอมรสุมจนไม่สามารถเดินทางต่อไปได้ จึงนำเรือขึ้นฝั่งเพื่อพักรอให้หมดฤดูมรสุม ระหว่างนั้นโจรผู้ร้ายจะมาปล้นเงินปล้นทอง จึงได้ขุดบ่อสองบ่อ นำเงินใส่ไว้หนึ่งบ่อ นำทองใส่ไว้หนึ่งบ่อ และบริกรรมคาถาอาคมปิดปากบ่อไว้

จนกระทั่งหลายเดือนผ่านไปฤดูมรสุมหมดลง ชาวเมืองกลันตันที่พักอยู่ได้เตรียมเรือเดินทางต่อ เพื่อนำเงินนำทองไปสร้างพระบรมธาตุเมืองนคร บังเอิญมีเรือชาวกลันตันที่กลับจากเมืองนครมาเจอเข้าจึงบอกว่า พระบรมธาตุเมืองนครสร้างเสร็จแล้ว ไม่ต้องการเงินทองแล้ว ชาวเมืองกลันตันจึงได้ขึ้นเรือเดินทางกลับเมืองกลันตันไปโดยไม่ได้นำเงินทองที่ยังอยู่ในบ่อขึ้นเรือกลับไปด้วย และได้ปักเครื่องหมายไว้ว่าตรงบริเวณนี้คือบ่อโส๊ะ เวลาผ่านไปชาวกลันตันที่นับถือศาสนาอิสลามได้กลับมาตั้งถิ่นฐานบริเวณนี้ เรียกหมู่บ้านนี้ว่าบ้านบ่อโตร๊ะ

สภาพปัจจุบันของบ่อโส๊ะ โดยบ่อเงิน มีลักษณะเป็นบ่อดินที่มีน้ำขังตลอดปี เป็นที่พักดื่มน้ำของสัตว์ เช่น ฝูงวัวที่ชาวบ้านนิยมเลี้ยงแบบปล่อย ส่วนบ่อทอง เป็นบ่อที่มีการก่ออิฐลักษณะเป็นแบบโบราณ ปัจจุบันมีการนำกระเบื้องมาปิดปากบ่อไว้เพื่อหฃป้องกันอันตราย จากคำบอกเล่า เงินและทองไม่มีอยู่ในบ่อแล้ว เนื่องจากในอดีตได้มีชาวกลันตันเดินทางมาตามลายแทงและได้นำทองกลับไปแล้ว

ภาพบทความ : วรรณกรรมชุมชนเพื่อการเรียนรู้จังหวัดสงขลา 

เรื่องที่เกี่ยวข้อง