
หาดใหญ่โฟกัส ได้มีโอกาสเดินทางไปยังพื้นที่อำเภอควนเนียง ขับรถลัดเลาะไปเรื่อยๆตามถนน ก่อนจะเหลือบสายตาไปเห็นประติมากรรมรูปปั้นจระเข้ที่ตั้งอยู่ริมคลองท่าม่วง ภายในพื้นที่บริเวณวัดท่าม่วง ซึ่งน่าสนใจเป็นอย่างมาก จึงอยากทราบถึงประวัติของจระเข้ทั้งสองตัวนี้ว่ามีความเป็นมาอย่างไร

แต่ข้อมูลที่ได้จากการสืบค้นกลับมีน้อยนิด อาศัยจากคำบอกเล่าของคนเฒ่าคนแก่ในพื้นที่เป็นหลัก ก่อนจะเล่าถึงตำนานทวกจระเข้ เราจะพาทุกคนไปย้อนชมถึงประวัติคลองท่าม่วงและวัดท่าม่วง อำเภอควนเนียง

“คลองท่าม่วง”หรือตามแผนที่คือคลองกรอบ ถือเป็นสายน้ำโบราณสายสำคัญ เป็นแหล่งรับน้ำจืดก่อนไหลลงสู่ทะเลสาบสงขลาตรงบริเวณปากคลองท่าม่วงหรือปากคลองหัวเกาะนก หรืออ่าวโคลน ซึ่งตั้งอยู่ที่บ้านอ่าวทึง หมู่ที่ 4 ตำบลรัตภูมิ อำเภอควนเนียง จังหวัดสงขลา(ฝั่งคลองออก) โดยมีอาณาเขตติดต่อกับพื้นที่บ้านกรอบ บ้านโคกทราย บ้านสวน บ้านควนโส ตำบลควนโส อำเภอควนเนียง จังหวัดสงขลา(ฝั่งคลองตก)ในปัจจุบัน

คลองท่าม่วงเป็นสายน้ำที่ไหลหล่อเลี้ยงชาวบ้านคลองตกและคลองออก โอบรอบสถานที่สำคัญคือวัดท่าม่วงซึ่งมีพ่อท่านเที้ยน อินทปัญโญ อดีตเจ้าอาวาสซึ่งมรณะภาพไปแล้ว ซึ่งเป็นที่เคารพศรัทธาของชาวบ้านชุมชนระแวกนั้น ซึ่งท่านเป็นสหายธรรมิกกับพ่อท่านสงค์ วัดปากบางภูมี หรือวัดคงคาวดี ท่านเป็นศูนย์รวมจิตใจของชาวท่าม่วงฝั่งคลองตก และชาวท่าม่วงฝั่งคลองออกมาช้านาน

โดยประติมากรรมทวดเข้ริมคลองท่าม่วง หรือทวดตาขุนดำ-ทวดเเขนลาย เกิดขึ้นจากกลุ่มรักษ์เลอ่าวทึงลากูน ต้องการฟื้นฟูวิถีชีวิต ให้ชนรุ่นหลังได้เรียนรู้ถึงประวัติความเป็นมาของชุมชน สืบสานเรื่องราวตำนาน ความเชื่อของทวดเข้แห่งสายน้ำคลองท่าม่วงไม่ให้หายสาบสูญไปตามกาลเวลา

จากคำบอกเล่าที่กระจัดกระจายของคนเฒ่าคนแก่ พอจะประติดประต่อเรื่องราวได้ว่า จระเข้ในคลองท่าม่วงเป็นจระเข้ตามธรรมชาติ ที่มักมาวนเวียนอยู่บริเวณท่าน้ำวัดท่าม่วง ซึ่งเมื่อเจ้าอาวาสวัดท่าม่วงเห็นก็คอยให้อาหารจนจระเข้ตัวนี้ไม่ไปไหน คอยเฝ้าดูแลท่าน้ำและคลองท่าม่วงตลอดมา ซึ่งบางตำนานก็เล่าว่าหากพ่อค้าแม่ค้าที่เดินทางไปค้าขายผ่านคุ้งน้ำคลองท่าม่วง (คนในอดีตเดินทางโดยเรือแจว) ก็มักจะกาดหรือบนบานศาลกล่าวต่อทวดเข้ในคลองท่าม่วง โดยจะมีการเตรียมหมากไว้ เมื่อมาถึงคุ้งน้ำบริเวณนี้ก็จะโยนลงน้ำแล้วกาดว่าขอให้ขายของหมดแล้วจะซื้อขนมมาฝากทุกครั้ง ซึ่งของก็ขายหมดเกลี้ยงทุกครั้ง เหล่าพ่อค้าแม่ค้าก็จะซื้อขนมมาโยนลงน้ำให้ตามที่ได้กล่าวไว้

ซึ่งตำนานคำบอกเล่าทวดเข้แห่งคลองท่าม่วงมีข้อมูลเพียงยิบย่อยเท่านั้น หากมีใครทราบถึงตำนานหรือมีเรื่องเล่าเพิ่มเติม สามารถแวะมาแชร์เรื่องราวกันได้ เพื่อสืบสานตำนานเรื่องราวให้คงอยู่ต่อไป
ตำนานคลองนายสาม–บ้านแม่เตย เรื่องเล่าจากชุมชนท่าข้าม อ.หาดใหญ่
25 มกราคม 2569 | 1,341“นางเลือดขาว” อีกหนึ่งตำนานลี้ลับแห่งเขาคันหลาว หญิงงามผู้กินขมิ้นขาวเป็นอาหาร
25 มกราคม 2569 | 2,486มองประวัติศาสตร์สงขลา ผ่านร้านน้ำชาพื้นที่สนทนาของคนทุกยุคสมัย
25 มกราคม 2569 | 1,303หลวงพ่อหกนิ้ว : พุทธศิลป์หนึ่งเดียวแห่งคาบสมุทรสทิงพระ ณ วัดดีหลวง อ.สทิงพระ
18 มกราคม 2569 | 633ย้อนเวลากว่าศตวรรษ : ภาพหาชมยาก เด็กใต้ในภาพถ่ายเมื่อร้อยกว่าปีที่แล้ว
18 มกราคม 2569 | 3,322ตำนานศรัทธา "ตาหมาน" รูปแกะสลักหนุมานศักดิ์สิทธิ์ ที่ชาวบ้านเคารพศรัทธา ณ วัดอู่ตะเภา ต.คูเต่า
18 มกราคม 2569 | 1,843เกือบ 3 ทศวรรษแห่งศรัทธา : สังขารที่ไม่เน่าเปื่อยของหลวงปู่จำเนียร วัดต้นเลียบ (สทิงพระ)
4 มกราคม 2569 | 1,814กว่าจะมาเป็นคลองหอยโข่ง บันทึกอดีตสมัยเริ่มต้นสร้างชุมชน
4 มกราคม 2569 | 2,193