
ตำบลสนามชัย อำเภอสทิงพระ จังหวัดสงขลา เป็นชุมชนเก่าแก่เกิดขึ้นมานานแล้วย้อนยุคไปถึงสมัยศรีวิชัย เป็นเมืองโบราณที่ตั้งอยู่บนคาบสมุทรสทิงพระทอดตัวยาวบนที่ราบแนวสันทรายริมทะเลอ่าวไทย ในตำบลยังมีร่องรอยโบราณสถานแบบศรีวิชัยหลงเหลืออยู่
ตำบลสนามชัย เป็นตำบลเก่าแก่ที่เกิดขึ้นมานานเกือบสี่ร้อยปีมาแล้ว ก่อนที่จะกล่าวถึงประวัติว่ามีความเป็นมา อย่างไรนั้น สิ่งที่ขาดไม่ได้คือ เมืองแม่ของตำบลสนามชัย คือ เมืองสทิงพระ หรือสทิงพาราณสี ที่นอกจากจะเป็นเมืองโบราณในประวัติศาสตร์แล้ว ในอดีตยังคงทิ้งร่องร่อยของอาณาจักรสทิงพระที่เป็นอาณาจักรอิสระเล็ก ๆ ที่ตั้งอยู่บนคาบสมุทรสทิงพระที่ทอดตัวยาวเป็นที่ราบบนแนวสันทรายริมทะเลอ่าวไทย ปัจจุบันคาบสมุทรสทิงพระคือพื้นที่อำเภอสทิงพระ อำเภอสิงหนคร อำเภอกระแสสินธุ์ และอำเภอระโนด เมืองสทิงพระในสมัยโบราณมีลักษณะเป็นเมืองท่าค้าขายทางทะเลที่เก่าแก่ นับตั้งแต่พุทธศตวรรษที่ 11 ถึง พุทธศตวรรษที่ 13 ซึ่งจะมีการติดต่อสัมพันธ์เกี่ยวเนื่องกับอาณาจักรครหิ หรือศรีวิชัย (อำเภอไซยา) อาณาจักรตามพรลิงค์ (นครศรีธรรมราช) และอาณาจักรลังกาสุกะ (ปัตตานี)

มีหลักฐานพอที่จะสืบถึงความเก่าแก่ของเมืองสทิงพระได้ก็คือ ชากสถูปแบบศรีวิชัย ที่มีอยู่ที่วัดสีหยัง และสถูปบนวัดเขาน้อย ใกล้กับหัวเขาแดง อำเภอสิงหนคร ที่ชี้ให้เห็นถึงการก่ออิฐถือปูนขององค์เจดีย์ที่มีลักษณะทางเทคนิคของช่างศรีวิชัยโดยแท้จริงเมืองสทิงพระจะมีประวัติที่เกี่ยวเนื่องกับเมืองพัทลุงตลอดมาโดยจะเห็นได้ในหลักฐานทาง ประวัติศาสตร์ในสมัยกรุงศรีอยุธยาตอนปลาย ที่กล่าวถึงเมืองสทิงพระเป็นหัวเมืองขึ้นของเมืองพัทลุง ฉะนั้นในการค้นคว้าหลักฐานประวัติของตำบลสนามชัย จึงมีความจำเป็นต้องอาศัยพงศาวตารเมืองพัทลุงและหนังสือกัลปนาวัตวัดหัวเมืองพัทลุง สมัยกรุงศรีอยุธยา เป็นหลัก เพื่อเทียบเคียงเหตุการณ์ที่เกิดขึ้นในช่วงเวลาดังกล่าว มาเป็นข้อมูลอ้างอิงถึงความเป็นมาของบ้านสนามชัยนั่นเอง

จากคำบอกเล่าของผู้เฒ่าผู้แก่ของหมู่บ้าน ที่เล่าขานสีบทอดกันมาหลายชั่วอายุคนที่ไม่มีความชัดเจนใน ข้อเท็จจริงเพียงพอ แต่ก็เป็นที่ทราบกันโดยทั่วไปว่า บ้านสนามชัยแห่งนี้ ในอดีตกาลเป็นยุทธภูมิที่สู้รบกัน ระหว่างชาวไทยกับโจรแขกมลายู บริเวณแห่งนี้จึงเป็นสนามรบที่นองไปด้วยคราบเลือด เป็นสถานที่บรรพชนไทย เสียสละชีวิตเพื่อปกป้องดินแดนของตนไว้ให้ลูกหลานอนุชนรุ่นหลัง ได้พังพิงอาศัยทำมาหากินจนถึงปัจจุบัน ณ บริเวณสนามรบแห่งนี้ เป็นสนามแห่งชัยชนะของบรรพชนไทยชาวสทิงพระ วีระชนไทยที่ต่อสู้จนได้รับชัยชนะในครั้งนี้ จึงเรียกขานสถานที่แห่งนี้ว่าสนามมีชัย ซึ่งต่อมาเสียงพูดได้เพี้ยนมาเป็น สนามชัยในปัจจุบัน
ข้อมูล : สำนักงานพัฒนาชุมชน อำเภอสทิงพระ
ตำนานคลองนายสาม–บ้านแม่เตย เรื่องเล่าจากชุมชนท่าข้าม อ.หาดใหญ่
25 มกราคม 2569 | 1,341“นางเลือดขาว” อีกหนึ่งตำนานลี้ลับแห่งเขาคันหลาว หญิงงามผู้กินขมิ้นขาวเป็นอาหาร
25 มกราคม 2569 | 2,486มองประวัติศาสตร์สงขลา ผ่านร้านน้ำชาพื้นที่สนทนาของคนทุกยุคสมัย
25 มกราคม 2569 | 1,303หลวงพ่อหกนิ้ว : พุทธศิลป์หนึ่งเดียวแห่งคาบสมุทรสทิงพระ ณ วัดดีหลวง อ.สทิงพระ
18 มกราคม 2569 | 633ย้อนเวลากว่าศตวรรษ : ภาพหาชมยาก เด็กใต้ในภาพถ่ายเมื่อร้อยกว่าปีที่แล้ว
18 มกราคม 2569 | 3,322ตำนานศรัทธา "ตาหมาน" รูปแกะสลักหนุมานศักดิ์สิทธิ์ ที่ชาวบ้านเคารพศรัทธา ณ วัดอู่ตะเภา ต.คูเต่า
18 มกราคม 2569 | 1,844เกือบ 3 ทศวรรษแห่งศรัทธา : สังขารที่ไม่เน่าเปื่อยของหลวงปู่จำเนียร วัดต้นเลียบ (สทิงพระ)
4 มกราคม 2569 | 1,814กว่าจะมาเป็นคลองหอยโข่ง บันทึกอดีตสมัยเริ่มต้นสร้างชุมชน
4 มกราคม 2569 | 2,193