
วัดพังยาง เป็นวัดราษฎร์สังกัดคณะสงฆ์ฝ่ายมหานิกาย ตั้งอยู่ในตำบลพังยาง อำเภอระโนด จังหวัดสงขลา
วัดพังยางปรากฏชื่อในแผนที่ภาพกัลปนาวัดหัวเมืองพัทลุง ซึ่งเขียนขึ้นในสมัยอยุธยาในรัชสมัยของสมเด็จพระนารายณ์มหาราช (พ.ศ2199–2231) ปรากฏชื่อว่า“วัดพังยางตีนท่า” และ “วัดพังยางขุนคลองพลสาร” เมื่อพิจารณาหลักฐานจากภาพในแผนที่แล้ว จะเห็นได้ว่าวัดพังยางในปัจจุบันน่าจะเป็นวัดพังยางขุนคลองพลสารมากกว่า เนื่องจากภาพเจดีย์ตรงกับภาพในพระกัลปนาวัด

ภาพ : หน่วยอนุรักษ์สิ่งแวดล้อมธรรมชาติและศิลปกรรมท้องถิ่นจังหวัดสงขลา
จากรูปแบบศิลปกรรมยืนยันว่า ณ ที่นี้เคยเป็นวัดสำคัญในสมัยกรุงศรีอยุธยาและวัดแห่งนี้ยังเป็นส่วนหนึ่งของชุมชนโบราณคูน้ำคันดินที่เรียกว่าชุมชนโบราณพังยาง สิ่งสำคัญได้แก่ เจดีย์ตั้งอยู่หน้าวิหาร 2 องค์ เป็นเจดีย์ก่อด้วยอิฐถือปูน ลักษณะเป็นเจดีย์ทรงระฆังตั้งอยู่บนฐานสี่เหลี่ยมฐานเป็นรูปสี่เหลี่ยมจัตุรัส กว้างยาวประมาณ 4 เมตร ปัจจุบันปูนปั้นฉาบผิวหลุดกะเทาะจนเกือบหมด

ภาพ: กรมศิลปากร ตัวอย่างภาพถ่ายคูคันดินเมืองโบราณ
ต้นยางหน้าวัดพังยาง โดยประมาณมากกว่า 300 ปี สูงกว่าระดับดิน 1.5 เมตร ต้นใหญ่สุดประมาณสองคนครึ่งโอบ คือ ประมาณ 500 เซนติเมตร

ภาพ : สำนักศิลปากรที่ ๑๑ สงขลา
จากข้อมูลและหลักฐานจะเห็นได้ว่าอำเภอระโนด มีการตั้งถิ่นฐานในอดีตสมัยแรกเริ่มประวัติศาสตร์ (ประมาณพุทธศตวรรษที่ 5-12) จากคูคันดินและคลองต่าง ๆ ช่วยให้สามารถกําหนดตําแหน่งบริเวณที่มีการตั้งถิ่นฐานในอดีตได้ ซึ่งจะเป็นแนวยาวจากอําเภอระโนดไปถึงปากทะเลสาบที่ติดต่อกับทะเลใหญ่ เห็นได้จากร่องรอยของกะพังหรือสระ ซึ่งขุดเพื่อกักเก็บน้ําและรับน้ําซึมจากใต้ทราย และเป็นแหล่งน้ําจืดของชุมชนโบราณ เช่น ชุมชนโบราณสีหยัง ชุมชนโบราณพังยาง และชุมชนโบราณ อู่ตะเภา-ระโนด เป็นต้น
ข้อมูลบทความ -หน่วยอนุรักษ์สิ่งแวดล้อมธรรมชาติและศิลปกรรมท้องถิ่นจังหวัดสงขลา
- ฐานข้อมูลท้องถิ่นภาคใต้
ตำนานคลองนายสาม–บ้านแม่เตย เรื่องเล่าจากชุมชนท่าข้าม อ.หาดใหญ่
25 มกราคม 2569 | 1,340“นางเลือดขาว” อีกหนึ่งตำนานลี้ลับแห่งเขาคันหลาว หญิงงามผู้กินขมิ้นขาวเป็นอาหาร
25 มกราคม 2569 | 2,483มองประวัติศาสตร์สงขลา ผ่านร้านน้ำชาพื้นที่สนทนาของคนทุกยุคสมัย
25 มกราคม 2569 | 1,302หลวงพ่อหกนิ้ว : พุทธศิลป์หนึ่งเดียวแห่งคาบสมุทรสทิงพระ ณ วัดดีหลวง อ.สทิงพระ
18 มกราคม 2569 | 633ย้อนเวลากว่าศตวรรษ : ภาพหาชมยาก เด็กใต้ในภาพถ่ายเมื่อร้อยกว่าปีที่แล้ว
18 มกราคม 2569 | 3,319ตำนานศรัทธา "ตาหมาน" รูปแกะสลักหนุมานศักดิ์สิทธิ์ ที่ชาวบ้านเคารพศรัทธา ณ วัดอู่ตะเภา ต.คูเต่า
18 มกราคม 2569 | 1,842เกือบ 3 ทศวรรษแห่งศรัทธา : สังขารที่ไม่เน่าเปื่อยของหลวงปู่จำเนียร วัดต้นเลียบ (สทิงพระ)
4 มกราคม 2569 | 1,813กว่าจะมาเป็นคลองหอยโข่ง บันทึกอดีตสมัยเริ่มต้นสร้างชุมชน
4 มกราคม 2569 | 2,192