
ในสังคมของถิ่นใต้มีความเชื่อหลายอย่างที่อ้างถึงอำนาจเหนือธรรมชาติ เช่นเดียวกับความเชื่อเรื่องโจ เรื่องรางที่เกิดจากาการสร้างความสัมพันธ์ระหว่างสิ่งเหนือธรรมชาติกับการปกป้องรักษาทรัพย์สินเป็นความเชื่อที่พบได้ทั่วไปในถิ่นใต้ ผู้ศึกษาวัฒนธรรมถิ่นใต้ได้อธิบายความหมายและจัดประเภทของโจว่าเป็นเครื่องรางความเชื่อทางด้านไสยาศาสตร์ ที่สร้างขึ้นเพื่อปกป้องรักษาป้องการกันลักขโมย

ลักษณะของโจเองมีหลายแบบ เช่นโจบอก (กระบอก) โจพรก (กะลา) โจหนัง และโจตอกเป็นต้น เมื่อทำขึ้นมาแล้ว ก็จะทำการเสกคาถาอาคมต่าง ๆ ลงไป แต่ก็จะมีบางชนิดที่ทำไว้สำหรับขู่เท่านั้น โดยไมไ่ด้มีการลงคาถาอย่างจริงจังจึงเรียกกันว่า โจหลอก

การใช้โจส่วนใหญ่ที่เห็นกันคือ นำไปแขวนไว้ตามต้นไม้ที่กำลังออกผล มีทั้งแบบโจบอกและโจหลอกเพื่อป้องกันและเตือนไม่ให้ผู้ใดมาเก็บผลไม้ เชื่อกันว่าหากผู้ใดมาขโมยผลไม้จากต้นที่มีโจแขวนอยู่ซึ่งวิธีการแก้ไขมีความเชื่ออยู่หลายรูปแบบ เช่นบางคนก็บอกต้องไปหาเจ้าของโจเพื่อทำพิธีถอนคำแช่งและถอดคาถาอาคม คาถาแก้โจนั้นเป็นคาถาเดียวกันกับที่พระสงฆ์ใช้ถอนลูกนิมิต

แต่ทั้งนี้วิธีการแก้โจไม่มีรูปแบบที่ตายตัวเพราะขึ้นอยู่กับเจ้าของโจเป็นผู้กำหนด บางคนก็บอกว่าให้แก้โดยการนำมาลอดใต้หว่างขา หรือนำโจมากองกับพื้นล้วพูดว่า โจเจ้ามึงเข้ากูออก โจบอกมึงออกกูเข้า ก็จะทำให้คำสาปแช่งหมดฤทธิ์ไปได้ การทำโจแขวนไว้มีวัตถุประสงค์อยู่หลายประการโจเปรียบเหมือนเป็นยามเฝ้าของป้องกันขโมย หรือป้องกันเด็กหรือผู้คนอื่นจะเก็บผลไม้ก่อนที่สุก หรือยังไม่ได้ขนาดที่
ในอดีตการนำโจไปแขวนตามต้นไม้ที่มีผลไม้รอการเก็บ สามารถลดปัญหาการถูกลอบเก็บผลไม้เป็นอย่างดีการนำโจมาใช้กับสังคมเกษตรกรร เป็นสิ่งที่สะท้อนให้เห็นถึงความเชื่อความเชื่อเรื่องโจเป็นความเชื่อในเรื่องไสยศาสตร์ที่ทำขึ้นเพื่อใช้ป้องกันปัญหาการลักขโมยผลไม้ในสวนได้ แต่ปัจจุบันความเชื่อดังกล่าวลดลง แต่ถ้าหากสอบถามคนเก่าแก่อายุ 50 ปีขึ้น ก็น่าจะรู้จักเครื่องรางชนิดนี้กันเป็นอย่างดี
ขอบคุณข้อมูลรูปภาพ : วารสารเมืองโบราณ , สำนักทัพยากรเรียนรู้คุณหญิงหลง อรรถกระวีสุนทร , ชายแดนใต้
พาแลต้นจามจุรียักษ์ 100 ปี พญาไม้เก่าแก่คู่วัดท่าข้าม
24 พฤษภาคม 2569 | 206จากวันวานสู่วันนี้ “ศาลาพระวิหารแดง” มรดกแห่งเขาตังกวนสู่แลนด์มาร์กสุดคลาสสิกเมืองสงขลา
24 พฤษภาคม 2569 | 190เปิดตำนาน “แม่ซื้อ” ความเชื่อโบราณของคนสมัยก่อนที่ยังคงมีความเชื่อนี้กันจนถึงปัจจุบัน
17 พฤษภาคม 2569 | 413ศาลเจ้าเก่าแก่คู่ชาวหาดใหญ่ “ศาลเจ้าแม่กวนอิม 100 ปี บ้านปลักธง”
17 พฤษภาคม 2569 | 434พลิกภูมิปัญญาพื้นบ้านสร้างรายได้ จากใบตาลโตนดสู่พวงมาลัยร่วมสมัย
10 พฤษภาคม 2569 | 741เจาะอดีตหงสาวดีกับชเวดากอง
10 พฤษภาคม 2569 | 684ตำนานหวังต้าเซียน เทพแห่งการขอพรสุขภาพ โชคลาภ การงาน ซึ่งเป็นศูนย์รวมจิตใจชาวหาดใหญ่
3 พฤษภาคม 2569 | 1,513ตำนานบ้านเขาคอหงส์ยายจันทร์กับตาทอง
3 พฤษภาคม 2569 | 1,060