หางานหาดใหญ่ หาดใหญ่ ชัดทุกเรื่องเมืองหาดใหญ่ สงขลา อับเดตข่าวหาดใหญ่ Hatyaifocus สาวสวยหาดใหญ่ หนุ่มหล่อหาดใหญ่

คุณผู้อ่านเคยสงสัยในนามว่าเอ๊ะว่าทำไมถึงต้องมีการใช้คำพูดที่ว่า พัทลุงมีดอน  นครมีท่า ตรังมีนา สงขลามีบ่อ เป็นคำคล้องจองที่บอกลักษณะภูมิประเทศของสี่เมืองพี่เมืองน้องของดินแดนทักษิณที่รู้จักกันเป็นอย่างดีในที่นี้จะขอกล่าวถึงแต่เพียง สงขลามีบ่อว่ามีที่มาอย่างไร เพื่อเสริม สีสัน...สงขลา ด้วยเหตุว่าชื่อตำแหน่งแห่งที่ ๆ สำคัญ ๆ ในเมืองสงขลาตั้งแต่เดิมมาจนปัจจุบันนั้น ส่วนมากจะขึ้นต้นด้วยคำว่า “บ่อ” เช่นในตัวเมืองสงขลา ได้แก่ บ่อยาง  - บ่อพลับ – บ่อหว้า  ส่วนในตัวอำเภออื่น 
อำเภอสทิงพระ ได้แก่  บ่อโด – บ่อดาน - ย่านบ่อแดง 
อำเภอสิงหนคร ได้แก่ บ่อทรัพย์ - บ่อเก๋ง – บ่อสระ – บ่อป่า – บ่อหิน – บ่อหมาเลีย -บ่อทราย 
อำเภอกระแสสินธุ์ ได้แก่ บ่อท่อ  ขอยกตัวอย่างแต่เพียงพื้นที่แผ่นดินบก เป็นสำคัญ 
ตัวเมืองสงขลาแต่แรกนั้นใครจะไปในตัวเมืองจะบอกว่าไปบ่อยางไม่นิยมพูดว่าไปสงขลาอย่างในปัจจุบัน (เช่นเดียวกับไปเมืองตรัง จะเรียกว่าไป ทับเที่ยง ไปสุราษฎร์ธานี  จะเรียกว่า ไปบ้านดอน หรือไปกรุงเทพฯ ก็บอกว่าไปบางกอก 

สถานที่ที่เรียกว่า บ่อยาง ในมืองสงขลานั้นก็หมายถึงบ่อน้ำภายในวัดยางทอง ซึ่งอยู่ห่างจากเสาหลักเมืองสงขลาไปทางทิศเหนือไม่มากนักและถือเป็นตำบลที่ตั้งเมืองสงขลาฝั่งบ่อยางของเมืองสงขลายุคปัจจุบันว่าด้วยเรื่องบ่อน้ำในสงขลา ชาวบ้านจะแบ่งประเภทบ่อต่างกันไปในแต่ละพื้นที่ ขอยกตัวอย่างบ่อน้ำในเกาะยอ ซึ่งอาจแบ่งเป็นประเภทใหญ่ ๆ ได้ 4 แบบ คือ

-บ่อสระ นิยมขุดในวัด เป็นบ่อขนาดใหญ่ ถือเป็นสมบัติของทุกคนในท้องถิ่น 

-บ่อหาบ เป็นบ่อประจำหมู่บ้าน มักใช้เพื่อการเกษตร เวลาต้องการใช้น้ำจะลงไปตักด้วยการหาบปี๊บบนบ่า แล้วย่อตัวลง ตะแคงปี๊บ น้ำก็จะเข้าไปในปี๊บทั้งสองข้าง บ่อแบบนี้จึงต้องมีขั้นบันไดจากขอบบ่อลงไปในบ่อเพื่อสะดวกในการลงไปตักน้ำ ขอบบ่อนิยมปลูกต้นคล้า และปลูกขนำเล็กๆ เรียกว่า “ลูกหนำ” ไว้พักผ่อนและเฝ้าสวน 

-บ่อตัก เป็นบ่อน้ำที่ขุดไว้สำหรับใช้น้ำเพื่อการบริโภค โดยเฉพาะดื่มกินในครัวเรือน บ่อแบบนี้ มักจะขุดเป็นบ่อเล็ก ๆ มีฝาปิด การขุดบ่อให้มีขนาดเล็กนี้ เพื่อให้น้ำหมดเร็วเป็นการเปลี่ยนถ่ายน้ำบ่อย ๆ ซึ่งจะได้น้ำใหม่ ที่มีรสชาติดี  สะอาดปราศจากโรค

-บ่อซับ เป็นบ่อน้ำที่ซึมซับออกมาทีละนิดละน้อย แต่ไม่เคยแห้งเหือด มาภายหลังเรียก บ่อทรัพย์ ด้วยเล่ากันว่ามีสมบัติอยู่ในบ่อ ลือกันว่าตอนญี่ปุ่นบุกสงขลา มีคนเอาสมบัติทิ้งไว้ในบ่อเพื่อซ่อนด้วยความกลัว

ทั้งนี้เพราะสงขลาอยู่ติดทั้งทะเลสาบและทะเลใหญ่ (อ่าวไทย) จึงต้องขุดบ่อเพื่อหาน้ำจืดมาดื่มหรือทำการเกษตรและไว้ใช้ในครัวเรือน ทีนี้เราเห็นแล้วใช่ไหมคะว่าบ่อน้ำมีประโยชน์กับชาวสงขลามาตั้งแต่ไหนแต่ไรแล้วสงขลามีความอุดมสมบูรณ์มากและเด่นทางด้านประวัติศาสตร์ ลักษณะของบ่อน้ำจึงเป็นบ่อน้ำที่มีความโบราณและมีความสวยงามของลักษณะบ่อที่ไม่เหมือนภาคใด เป็นไปได้ชาวสงขลาเองจึงต้องรักษาให้คงสภาพเช่นเดิม เพื่อที่จะกลายเป็นแหล่งท่องเที่ยวที่สวยงามที่สุดในภาคใต้ภายภาคหน้าสืบไป

ขอบคุณข้อมูล : กลุ่มภาคีคนรักเมืองสงขลา

ขอบคุณรูปภาพ :กลุ่มภาคีคนรักเมืองสงขลา