หางานหาดใหญ่ หาดใหญ่ ชัดทุกเรื่องเมืองหาดใหญ่ สงขลา อับเดตข่าวหาดใหญ่ Hatyaifocus สาวสวยหาดใหญ่ หนุ่มหล่อหาดใหญ่

วัดยางทอง สถานที่ตั้งบ้านคลองทราย เลขที่่ 45 หมู่ที่ 2 ตำบลทุ่งหมอ อำเภอสะเดา จังหวัดสงขลา เป็นวัดราษฎร์สังกัดคณะสงฆ์มหานิกาย สร้างขึ้นเป็นวัดประมาณ พ.ศ. 2430 ชาวบ้านเรียกว่า “วัดบ้านคลองทราย” ตามชื่อบ้าน

วัดยางทอง เป็นวัดเก่าแก่วัดหนึ่งในอำเภอสะเดา ตามประวัติว่าสร้างมาตั้งแต่ พ.ศ. 2430 ตรงกับรัชสมัยพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว รัชกาลที่ 5 พิจารณาจากตัวเอกสารโบราณที่ชำรุดเสียหายสันนิษฐานว่าเดิมคงเป็นวัดที่มีเอกสารโบราณประเภทคัมภีร์ใบลานและหนังสือสมุดไทย(หนังสือบุด) มากพอสมควร แต่เมื่อกาล เวลาล่วงเลยมาถึงปัจจุบัน พบว่าเอกสารโบราณของวัดหลงเหลืออยู่ขณะนี้มีหนังสือสมุดไทยขาว(บุดขาว)เพียง 2 เล่ม และตัวเอกสารอยู่ในสภาพชำรุด

สมุดไทยขาวเล่มที่ 1 อักษรขอม ภาษาบาลี เส้นหมึก บันทึกพระอภิธรรม ๗ คัมภีร์ มีการเขียนภาพพระพุทธรูป พระมาลัย พระสงฆ์ ต้นไม้และนกแทรกในเรื่องด้วย (หนังสือบุดชำรุดมีไม่ครบทั้งเจ็ดคัมภีร์) พระอภิธรรม ๗ คัมภีร์คือการอธิบาย แยกแยะ แจกแจงหัวข้อธรรมอย่างลึกซึ้งคือ พระธัมมสังคณีเป็นการรวมข้อธรรมเข้าเป็นหมวดหมู่แล้วอธิบายทีละประเภท ๆ พระวิภังค์ยกหมวดธรรมสำคัญ ๆ ขึ้นตั้งเป็นหัวเรื่องแล้วแยกแยะออกอธิบายชี้แจงวินิจฉัยโดยละเอียด พระธาตุกถาคือการสงเคราะห์ข้อธรรมต่าง ๆ เข้าในขันธ์ อายตนะ ธาตุ พระปุคคลบัญญัติบัญญัติความหมายของบุคคลประเภทต่างๆ ตามคุณธรรมที่มีอยู่ในบุคคลนั้น พระกถาวัตถุเป็นการแถลงและวินิจฉัยทัศนะของนิกายต่างๆ สมัยสังคายนาครั้งที่ ๓ พระยมกคือการยกหัวข้อธรรมขึ้นวินิจฉัยด้วยวิธีถามตอบ โดยตั้งคำถามย้อนกันเป็นคู่ๆ พระปัฏฐานคือการอธิบายปัจจัย ๒๔ แสดงความสัมพันธ์เนื่องอาศัยกันแห่งธรรมทั้งหลายโดยพิสดาร โบราณาจารย์ได้ผูกเป็นอักษร ๗ ตัว เรียกว่า “หัวใจพระอภิธรรม” คือ สัง วิ ธา ปุ กะ ยะ ปะ เขียนด้วยตัวขอมนำไปประจุไว้ในยันต์ ใช้ทางเมตตามหานิยม ค้าขาย และคลอดบุตรง่าย         

สมุดไทยขาวเล่มที่ 2 อักษรขอม ภาษาบาลี เส้นหมึก ไม่มีการเขียนภาพประกอบเรื่อง บันทึกพระทวาทสปริตร คือบทสวด ๑๒ ตำนาน (หนังสือบุดชำรุดมีไม่ครบสิบสองพระปริตร) คำว่า “ปริตฺต” แปลว่า คุ้มครอง ป้องกัน การสวดพระปริตรจึงเป็นการสวดเพื่อคุ้มครองป้องกันภยันตราย เมื่อใช้ในพิธีหลวงจึงเรียกว่า ราชปริตรมี ๒ อย่างคือ จุลราชปริตร คือบทสวดเจ็ดตำนานมี ๗ ปริตรคือ มังคลปริตร รัตนปริตร เมตตปริตร ขันธปริตร โมรปริตร ธชัคคปริตร และอาฏานาฏิยปริตร และมหาราชปริตรคือบทสวดสิบสองตำนานมี ๑๒ ปริตรคือ มังคลปริตร รัตนปริตร เมตตปริตร ขันธปริตร โมรปริตร วัฏฏกปริตร ธชัคคปริตร อาฏานาฏิยปริตร อังคุลิมาลปริตร  โพชฌังคปริตร อภยปริตร และชัยปริตร

หนังสือสมุดไทยขาว(บุดขาว) ทั้ง 2 เล่มนี้ทราบว่าแต่เดิมเก็บไว้บนเพดานอุโบสถหลังเก่า ได้นำลงมาพร้อมกับคัมภีร์ใบลาน จารอักษรขอม สภาพชำรุดเสียหายเป็นส่วนมาก ส่วนใบลานประมาณ ๔๐ ลาน เก็บอยู่ในกล่อง ยังมิได้จาร สภาพสมบูรณ์ดี ปัจจุบันได้นำมาเก็บไว้ที่กุฏิเจ้าอาวาส

เอกสารโบราณเป็นเอกสารหลักฐานที่บันทึกองค์ความรู้ของบรรพชนครอบคลุมศาสตร์หลากหลายแขนง เอกสารโบราณประเภทคัมภีร์ใบลาน หนังสือสมุดไทย ซึ่งภาคใต้นิยมเรียกสั้น ๆ ว่า หนังสือบุด เอกสารเหล่านี้เป็นเอกสารหัตถกรรมคือทำด้วยมือตั้งแต่การจัดหาวัสดุคือเปลือกข่อยมาทำเป็นเล่มสมุด ตลอดถึงการจดบันทึกเรื่องราวต่าง ๆ บางท่านก็จดบันทึกด้วยตัวเอง บางท่านต้องว่าจ้างให้ผู้อื่นช่วยจดบันทึกให้ ส่วนคัมภีร์ใบลานก็เป็นลักษณะเดียวกัน บางท่านจารเอง บางท่านก็ว่าจ้างให้คนอื่นจารให้คัมภีร์เหล่านี้ส่วนมากจะเก็บไว้ตามวัดต่าง ๆ เพราะเรื่องราวที่บันทึกจะเกี่ยวกับศาสนาเป็นส่วนมาก ส่วนตัวผู้สร้างเองเชื่อว่าการสร้างพระธรรมคัมภีร์ถวายไว้กับวัดจะได้บุญมากด้วย

จึงมิใช่เรื่องแปลกที่เอกสารโบราณเหล่านี้มีอยู่มากมายตามวัดวาอารามต่าง ๆ แต่เมื่อกาลเวลาผ่านไป เอกสารโบราณเหล่านี้ที่หลงเหลือตกทอดมาถึงยุคปัจจุบันกลับมีจำนวนน้อยลง บางวัดอาจจะหมดไปเลยก็มี สาเหตุหลัก ๆ พอสันนิษฐานได้ว่าเกิดการเก็บรักษา การไม่เห็นคุณค่า หรือการนำไปใช้ในลักษณะที่ผิดเพี้ยนจากวัตถุประสงค์เดิมของผู้สร้าง

ข้อมูล : จรัญ ทองวิไล นักภาษาโบราณ หอสมุดแห่งชาติกาญจนาภิเษก สงขลา