
วัดพังยาง เป็นวัดราษฎร์สังกัดคณะสงฆ์ฝ่ายมหานิกาย ตั้งอยู่ในตำบลพังยาง อำเภอระโนด จังหวัดสงขลา
วัดพังยางปรากฏชื่อในแผนที่ภาพกัลปนาวัดหัวเมืองพัทลุง ซึ่งเขียนขึ้นในสมัยอยุธยาในรัชสมัยของสมเด็จพระนารายณ์มหาราช (พ.ศ2199–2231) ปรากฏชื่อว่า“วัดพังยางตีนท่า” และ “วัดพังยางขุนคลองพลสาร” เมื่อพิจารณาหลักฐานจากภาพในแผนที่แล้ว จะเห็นได้ว่าวัดพังยางในปัจจุบันน่าจะเป็นวัดพังยางขุนคลองพลสารมากกว่า เนื่องจากภาพเจดีย์ตรงกับภาพในพระกัลปนาวัด

ภาพ : หน่วยอนุรักษ์สิ่งแวดล้อมธรรมชาติและศิลปกรรมท้องถิ่นจังหวัดสงขลา
จากรูปแบบศิลปกรรมยืนยันว่า ณ ที่นี้เคยเป็นวัดสำคัญในสมัยกรุงศรีอยุธยาและวัดแห่งนี้ยังเป็นส่วนหนึ่งของชุมชนโบราณคูน้ำคันดินที่เรียกว่าชุมชนโบราณพังยาง สิ่งสำคัญได้แก่ เจดีย์ตั้งอยู่หน้าวิหาร 2 องค์ เป็นเจดีย์ก่อด้วยอิฐถือปูน ลักษณะเป็นเจดีย์ทรงระฆังตั้งอยู่บนฐานสี่เหลี่ยมฐานเป็นรูปสี่เหลี่ยมจัตุรัส กว้างยาวประมาณ 4 เมตร ปัจจุบันปูนปั้นฉาบผิวหลุดกะเทาะจนเกือบหมด

ภาพ: กรมศิลปากร ตัวอย่างภาพถ่ายคูคันดินเมืองโบราณ
ต้นยางหน้าวัดพังยาง โดยประมาณมากกว่า 300 ปี สูงกว่าระดับดิน 1.5 เมตร ต้นใหญ่สุดประมาณสองคนครึ่งโอบ คือ ประมาณ 500 เซนติเมตร

ภาพ : สำนักศิลปากรที่ ๑๑ สงขลา
จากข้อมูลและหลักฐานจะเห็นได้ว่าอำเภอระโนด มีการตั้งถิ่นฐานในอดีตสมัยแรกเริ่มประวัติศาสตร์ (ประมาณพุทธศตวรรษที่ 5-12) จากคูคันดินและคลองต่าง ๆ ช่วยให้สามารถกําหนดตําแหน่งบริเวณที่มีการตั้งถิ่นฐานในอดีตได้ ซึ่งจะเป็นแนวยาวจากอําเภอระโนดไปถึงปากทะเลสาบที่ติดต่อกับทะเลใหญ่ เห็นได้จากร่องรอยของกะพังหรือสระ ซึ่งขุดเพื่อกักเก็บน้ําและรับน้ําซึมจากใต้ทราย และเป็นแหล่งน้ําจืดของชุมชนโบราณ เช่น ชุมชนโบราณสีหยัง ชุมชนโบราณพังยาง และชุมชนโบราณ อู่ตะเภา-ระโนด เป็นต้น
ข้อมูลบทความ -หน่วยอนุรักษ์สิ่งแวดล้อมธรรมชาติและศิลปกรรมท้องถิ่นจังหวัดสงขลา
- ฐานข้อมูลท้องถิ่นภาคใต้
"ลอดโบสถ์มังกร" วัดน้ำน้อยนอก ความเชื่อเรื่องการเสริมบุญบารมี-ล้างเคราะห์
5 กรกฎาคม 2569 | 726เรื่องเล่าชวนขนลุก! คืนที่ไม่มีใครอยู่แต่กลับมี "แม่บ้านปริศนา" ประสบการณ์สุดหลอนใต้ตึกวจก.ราชภัฎสงขลา
5 กรกฎาคม 2569 | 667มรดกไม้โบราณวัดจันทร์ ร่องรอยความเชื่อและภูมิปัญญาของชาวสทิงพระ
28 มิถุนายน 2569 | 1,109ปู่มะขาม 300 ปี ตำนานเล่าขานคู่เมืองเก่าสงขลา
28 มิถุนายน 2569 | 589เรื่องเล่าตำนาน "ทวดโต๊ะหยัง" สิ่งศักดิ์สิทธิ์คู่ชุมชนถ้ำตลอดสะบ้าย้อย
14 มิถุนายน 2569 | 1,715ทวดยายหมฺลี พระพุทธรูปโบราณศักดิ์สิทธิ์แห่งวัดพะโคะ
14 มิถุนายน 2569 | 1,292เปิดประวัติ "วัดสมเด็จ" วัดสไตล์ล้านนาแห่งแรกของสงขลา
7 มิถุนายน 2569 | 2,056ตำนานซากเรือสำเภาการค้า ใต้ทะเลระโนดกว่าหลายร้อยปี
7 มิถุนายน 2569 | 2,226