ลงนาม รำลึกในพระมหากรุณาธิคุณ

หางานหาดใหญ่ หาดใหญ่ ชัดทุกเรื่องเมืองหาดใหญ่ สงขลา อับเดตข่าวหาดใหญ่ Hatyaifocus สาวสวยหาดใหญ่ หนุ่มหล่อหาดใหญ่

บอกเพื่อนคุณ
ยุทธ์ | ดาราศาสตร์และเรื่องราวของสิ่งมีชีวิตนอกโลก
28 กรกฎาคม 2560 | 842

หากใครเคยสังเกตเห็น โดมและสิ่งก่อสร้างขนาดใหญ่ ที่ตั้งตระหง่านอยู่บนเขารูปช้าง คงแอบสงสัยว่าคืออะไร ทำไมไปตั้งอยู่บริเวณนั้น HatyaiFocus เคยพาทุกท่านไปสัมผัสกับเรื่องราวของ “หอดูดาวเฉลิมพระเกียรติฯสงขลา” ที่กำลังขึ้นแท่นเป็นหอดูดาวที่สวยที่สุดในประเทศภายในสิ้นปีหน้า ที่นี่คือฐานลับการปฏิบัติของพี่ยุทธ์ นายธีรยุทธ์ ลอยลิบ หรือพี่ยุทธ์ นักดาราศาสตร์หนุ่มเข้มจากเมืองพัทลุง ถือโอกาสเล่าให้ HatyaiFocus ฟังถึงภารกิจของการทำงานกับดวงดาวและท้องฟ้ากว้างให้ทราบกัน 

 

นักดาราศาสตร์ประจำหอดูดาวสงขลาต้องทำหน้าที่อะไรบ้าง?

พี่เริ่มทำงานดาราศาสตร์มาแล้วทั้งหมด 10 ปี ตั้งแต่เป็นนักศึกษาฝึกงานสมัยปริญญาโท หน้าทีหลักค่อนข้างวุ่นวายพอสมควร ตำแหน่งพี่คือ เจ้าหน้าที่สารสนเทศ หน้าที่หลักคือให้บริการวิชาการให้กับประชาชน บางครั้งออกนอกสถานที่ ทำโครงการบรรยายความรู้ด้านดาราศาสตร์ รวมไปทั้งเรียบเรียงบทความด้าดาราศาสตร์เพื่อตีพิมพ์ ส่วนตัวพี่ชื่นชอบทำงานวิจัย เลยต้องหาเวลาว่างหลังเลิกงานมาลุยงานวิจัย

ข้อดีของวิชาดาราศาสตร์

ดาราศาสตร์เป็นวิชาที่เป็นศูนย์รวมความรู้ด้านวิทยาศาสตร์ เช่น หากเราอยากรู้ว่าดาวสักดวงมีอุณหภูมิเท่าไหร่ ประกอบด้วยธาตุอะไรบ้าง การเป็นนักดาราศาสตร์ต้องมีความรู้ด้านคณิตศาสตร์ วิศวกรรม เคมี เป็นการรวมหลากหลายสาขา

เดินไปในส่วนของการจัดแสดงอุกกาบาตที่จัดแสดงอยู่ภายในหอดูดาว พี่ยุทธ์ เล่าให้ฟังว่า อุกกาบาตที่จัดแสดงอยู่ในพิพิธภัณฑ์เป็นของจริง พร้อมกับชี้ให้ดู "อย่างอุกกาบาตลูกนี้ชื่อ แคมโป เดอ เชียโล ตกลงที่ประเทศอาร์เจนติน่า เมื่อประมาณ 4,000-6,000 ปีก่อน"

กว่าจะเป็น “นักดาราศาสตร์”

พี่เป็นเด็กพัทลุง เรียนจบปริญญาตรี คณะวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี ภาควิชาฟิสิกส์และวิทยาศาสตร์ทั่วไป จากมหาวิทยาลัยราชภัฏสงขลา หลังจากนั้นจึงมีโอกาสไปใช้ชีวิตเรียนต่อปริญญาโท ที่ คณะวิทยาศาสตร์ สาขาวิชาดาราศาสตร์ มหาวิทยาลัยเชียงใหม่ เมื่อก่อนตอนเรียนปริญญาตรีด้านฟิสิกส์ พี่ทำงานวิจัยเกี่ยวกับนิวเคลียร์ แต่ปรากฏว่าการเรียนรู้ด้านนี้มันตันง่าย ไม่ท้าทายเท่าไหร่ ต่อมามีโอกาสดูดาวจึงเริ่มหันไปสนใจด้านดาราศาสตร์ เห็นดาวเสาร์ ดาวพฤหัสบดี ผ่านกล้องโทรทรรศน์ ชอบมากประทับใจกับภาพความสวยงามของดวงดาวตั้งแต่ตอนนั้น 

ผู้ชายสะพายกล้อง?

นอกจากรักในท้องฟ้าเวลากลางคืนแล้ว พี่ยุทธ์ยังหลงรักในการถ่ายภาพ  “พี่ชอบถ่ายรูปด้วยแหละเลยเริ่มชอบการศึกษาด้านดาราศาสตร์มาตั้งแต่ตอนนั้น” ทั้งถ่ายพรีเวดดิ้ง ถ่ายรูปรับปริญญา สามารถเอามาประยุกต์กับงานได้ 

เทคนิคการถ่ายภาพวัตถุบนท้องฟ้า

ขั้นตอนการถ่ายรูปดวงดาวบนท้องฟ้าเวลากลางคืน หลายคนอาจเห็นว่ามันยาก แต่พี่ยุทธ์บอกกับเราว่า แค่ทำการถอดเลนส์ของกล้องธรรมดาออกแล้วใส่เลนส์เทเลโฟโต้ก็สามารถถ่ายรูปได้แล้ว แต่ต้องอาศัยเทคนิคเรียนรู้ค่อนข้างเยอะ

ช่วงเวลาไหนเหมาะกับการดูดาว 

ดูดาวดวงอื่นได้เฉพาะตอนกลางคืน แต่ขึ้นอยู่กับสภาพอากาศนะถ้าท้องฟ้าปิด ฝนตกหนัก เมฆมาบังก็ดูไม่ได้ แต่ถ้าอยากดูดาวตอนกลางวันก็ดูได้เฉพาะดวงอาทิตย์ แต่ต้องชำนาญนะ ต้องใช้ Solar Filter (แผ่นกรองแสงอาทิตย์) อุปกรณ์ต้องพร้อม เพราะดวงอาทิตย์ไม่สามารถดูได้ด้วยตาเปล่า

เวลาได้ดูดาวบนท้องฟ้าจะคิดถึงอะไร?

เวลาได้มองออกไปนอกโลก จะคิดถึงความเงียบสงบ เห็นความสันโดด ส่วนตัวพี่ชอบดูดาวเสาร์ เพราะมันมีวงแหวนสวยงาม ถ้าได้ดูด้วยตาเปล่า จะสร้างแรงบันดาลใจให้ตัวเอง

พี่ยุทธ์อธิบายเสริมว่า “แรงบันดาลใจและจินตนาการถือเป็นปัญหาของเด็กไทยตอนนี้คือ ยิ่งโตขึ้นจินตนาการกลับลดลง ไม่ค่อยตื่นเต้นกับอะไร การทำให้เค้าได้เรียนรู้โลกของดาราศาสตร์จะช่วยให้เด็กไทยมีจินตนาการมากยิ่งขึ้น” คนไทยมักจะเข้าใจผิดด้านความรู้ทางดาราศาสตร์แต่พี่มีหน้าที่เขียนบทความ ทำให้คนไทยเข้าใจดาราศาสตร์มากขึ้น เช่น คนมักเข้าใจว่าดวงจันทร์ที่ขอบฟ้ามันใหญ่กว่าที่อยู่กลางฟ้า จริง ๆ มันเท่ากัน แต่พอตั้งอยู่ขอบฟ้ามีวัตถุเปรียบเทียบ เลยทำให้ดวงจันทร์ดูใหญ่ขึ้น

ในฐานะนักดาราศาสตร์คิดว่ามีสิ่งมีชีวิตนอกโลกมั้ยคะ?

ส่วนตัวอาจจะมี เพราะในกาแล็กซีหรือในเอกภพเราเนี่ยมีดาวอยู่เป็นจำนวนมาก ซึ่งมันน่าจะมีดาวซักดวงนึงที่มีระบบดาวเคราะที่มีลักษณะคล้ายกับระบบสุริยะของเรา ที่มีดาวเคราะห์ทั้งหมด 8 ดวง และมีโลกเราที่วางตัวได้อย่สงเหมาะสม อยู่ไม่ใกล้เกินไปหรือไกลเกินไปจากดวงอาทิตย์ ทำให้น้ำอยู่ในสภาพของเหลวได้ หากมีน้ำก็น่าจะนำไปสู่การมีสิ่งมีชีวิตครับ ขอบเขตที่เหมาะสมนี้ เราเรียกว่า "เขตที่เอื้อต่อการมีสิ่งมีชีวิต หรือ Habitable zone"

ถ้ามีคิดว่าอยู่บนดาวดวงไหน

ปัจจุบันเราค้นหาดาวเคราะห์นอกระบบสุริยะ โดยค้นหาดาวฤกษ์ที่มีขนาดใกล้เคียงกับดวงอาทิตย์ ถามว่าดาวดวงไหนตอบยาก แต่ถามว่าเราเจอดาวเคราะห์ที่โคจรอยู่ในตำแหน่งคล้ายกับโลกและมีขนาดใกล้เคียงกับโลกนี้ เราเจอมันอยู่นะ แต่มันอยู่ไกลออกไปจากเรามากเกินที่เราจะมองเห็นว่าบนพื้นผิวดาวมีสิ่งมีชีวิตที่ทรงภูมิ เหมือนมนุษย์โลก

หน้าตาของมนุษย์ต่างดาวจะประมาณไหน

ส่วนหน้าตาของสิ่งมีชีวิตนี่ตอบยากไปหน่อย เราไม่มีทางทราบได้หรอกว่าจะหน้าตาเป็นอย่างไร ด้วยเหตุผลเดิมคือมันอยู่ห่างจากโลกมาก ๆ จนไม่รู้ว่าจะเดินทางไปอย่างไรเพื่อไปสำรวจหรือมองหาสิ่งมีชีวิตดังกล่าว ไม่แน่ว่าอาจจะมีหน้าตาคล้าย ๆ น้องก็ได้ แต่อาจจะกินอย่างอื่นเป็นอาหาร หรือหายใจโดยใช้แก๊สอย่างอื่นก็ได้

พี่ยุทธ์เล่าต่อว่า ขนาดสิ่งมีชีวิตบนโลกบางประเภทยังแปลกเลยเช่น ปลาบางชนิดที่อยู่ในท้องทะเลลึก อาศัยอยู่ใกล้ๆปากปล่องภูเขาไฟ กินพวกซัลเฟอร์เป็นอาหาร อะไรประมาณนี้ สิ่งมีชีวิตพวกนี้บางทีเรายังไม่เคยเห็นหน้าเลย 

มนุษย์เหมาะกับดาวดวงไหนที่ไม่ใช่โลก?

ดาวอังคารเป็นดาวเคราะห์ที่มนุษย์เชื่อว่าสามารถไปอยู่ได้ เพราะ 1.หน้าตา รูปร่าง และขนาดไม่ได้ต่างจากโลกนัก 2.ดาวอังคารอยู่ไกลจากดวงอาทิตย์มากกว่าโลก มันก็จะเย็นกว่า ซึ่งก็น่าจะดีกว่าดาวศุกร์ เพราะโดยเฉลี่ยแล้วดาวศุกร์ร้อนที่สุดในระบบสุริยะ ดูแล้วไม่น่าอยู่ด้วยประการทั้งปวง แล้วอีกอย่าง เมฆบนดาวศุกร์ไม่ได้ตกลงมาเป็นฝนเย็นๆ แต่ตกลงมาเป็นฝนกรด คืออย่าไปอยู่เลย อยู่เฉย ๆ ก็ยากแล้ว ถามว่าดาวพุธได้ไหม ยิ่งไม่ได้ใหญ่เลย เพราะด้านที่ใกล้ดวงอาทิตย์นี่ร้อนมาก ส่วนด้านที่หันออกก็เย็นจัด ส่วนดาวที่ถัดจากดาวอังคารไปก็เป็นดาวเคราะห์แก๊ส อย่างผิวของดาวพฤหัสบดีนี่เป็นแก๊ส ไปยืนอยู่คงจม เพราะฉะนั้นดาวอังคารจึงเหมาะมาก

ในอนาคตเราอาจไปจะได้ไปทัวร์ดาวอังคารก็ได้ใช่มั้ยคะ?

ตอนนี้มนุษย์เรามุ่งไปที่ดาวอังคารดวงเดียวเลย อย่างบริษัทขนส่งอวกาศที่ดังที่สุดในตอนนี้ชื่อ SpaceX (สเปซ เอ็กซ์) เป็นบริษัทรับส่งของในอวกาศ ส่งทั้งดาวเทียม ส่งทั้งของไปสถานีอวกาศ อย่างดาวเทียมของไทยบางดวงก็ส่งด้วย SpaceX เขาก็ตั้งเป้าว่าอยากจะไปพิชิตดาวอังคารโดยที่มีมนุษย์อยู่ด้วย ซึ่งจริง ๆ ถ้าเป็นยานแบบไร้คนขับมันส่งไปหลายครั้งแล้ว