หางานหาดใหญ่ หาดใหญ่ ชัดทุกเรื่องเมืองหาดใหญ่ สงขลา อับเดตข่าวหาดใหญ่ Hatyaifocus สาวสวยหาดใหญ่ หนุ่มหล่อหาดใหญ่

ซื้อประกัน เดินทางออนไลน์
ติดตามข่าวสารหาดใหญ่ ข่าว งาน ที่พัก อับเดทตลอด 24 ชม. ได้ที่นี่ APP IOS
ติดตามข่าวสารหาดใหญ่ ข่าว งาน ที่พัก อับเดทตลอด 24 ชม. ได้ที่นี่ APP ANDROID
บอกเพื่อนคุณ
"ครูหมอ" วิญญาณของครูทางศิลปะ ความเชื่อของชาวบ้านบริเวณลุ่มทะเลสาบสงขลา
6 มิถุนายน 2564 | 4,254

ความเชื่อของแต่ละพื้นที่ถือเป็นเรื่องที่อธิบายยาก ในแต่ละพื้นที่ก็จะมีการนับถือและความเชื่อต่างถิ่น ไม่ว่าจะภาคเหนือ กลาง ใต้ หรือออีสาน อย่างเช่นภาคใต้ของเราในความเชื่อของความเชื่อของชาวบ้านบริเวณลุ่มทะเลสาบสงขลา ในเรื่องของ ครูหมอ คือวิญญาณของครูทางศิลปะ อาจจะเป็นครูผู้ให้กำเนิดศิลปะนั้น ๆ วันนี้ทางหาดใหญ่โฟกัส ขอพาผู้อ่านไทำความรู้จักเกี่ยวกับเรื่องราวของครูหมอ ไปพร้อม ๆ กัน 

ครูหมอ เดิมทีนั้นเรียกว่า "ครูต้น" ซึ่งมักมีเรื่องเล่าต่อ ๆ กันมาในรูปของตำนาน มีฐานะเป็นเทพ เป็นเจ้านายชั้นสูงส่วนหนึ่ง และอีกส่วนหนึ่งเป็นสามัญชน หรือเป็นครูสอนศิลปะนั้น ๆ ที่รับช่วงต่อกันมาในชั้นหลัง ครั้นตายไปวิญญาณยังห่วงใยผูกพัน กับงานและลูกหลานศิลปิน จึงไม่ยอมไปผุดไปเกิด แบบเดียวกับผีตายาย งานศิลปะที่สำคัญ ๆ ทุกอย่างในแถบนี้ล้วนมีครูหมอทั้งสิ้น เป็นต้นว่า หนังตะลุง โนราห์ โต๊ะครึม งานแกะสลัก ช่างตีเหล็ก ฯลฯ แต่งานศิลปะที่มีการใช้วรรณกรรมเป็นองค์ประกอบสำคัญ ในการสื่อสารตำนาน เชิญครูหมอมาเข้าทรง มีเพียงบางอย่างเท่านั้น ได้แก่ หนังตะลุง โนรา และโต๊ะครึม ศิลปะทั้ง 3 อย่างนี้ครูแรงมาก มีหลายองค์ แต่ละองค์มีประวัติ อุปนิสัย

และมีความสำคัญต่างกัน ซึ่งผู้ที่เคารพนับถือ คือผู้สืบสายตระกูลงานศิลปะนั้น ๆ รู้ดีเพราะต้องมีการตั้งหิ้งบูชา มีการจัดพิธีไหว้ครูประจำปีหรือตามวาระ และเมื่อมีผู้ศึกษาศิลปะนั้น ๆ ชำนาญจะต้องจัดพิธีครอบครูเพื่อแสดงการรับรองของครูหมอและอาจารย์ผู้ประสาทความรู้นั้นให้ นอกจากนี้ครูหมอ ยังเป็นที่พึ่งแก่ลูกหลาน

โดยเมื่อมีทุกข์หรือปรารถนาจะให้ประสบผลสิ่งใดก็บนบานให้ครูหมอช่วย แต่บางคนปฏิบัติไม่ดีพลีไม่ถูก ครูหมอก็ให้โทษเป็นการสั่งสอนให้สำนึกก็มี ซึ่งต้องบนบานขอขมา และเมื่อมีการบนก็ต้องแก้บน จัดพิธีบวงสรวงตามประเพณีในพิธีมีการขับร้องเชิญวิญญาณมาเข้าทรง รับเครื่องสังเวย วรรณกรรมที่ใช้ขับร้องสะท้อนให้เห็นค่านิยมการนับถือครู เชื่อในอำนาจเร้นลับของครู และยอมรับในเรื่องที่ครูได้สร้างสรรค์และสั่งสมสืบทอดมา ความเชื่อความรู้สึกต่อครูหมอมีความละเอียดอ่อน แฝงไว้ซึ่งความกลัวและคารวะยกย่อง ดังตัวอย่างตอนเชิญครูหมอโนรามาเข้าทรงบางตอน เช่น

(ชื่อครู) ของลูกแก้ว................รู้แล้วไม่ห่อนได้อยู่ข้า

พ่อมาเถิดมาต้า.......................มาหราได้เวเอาตัวเล่น

ตัวลูกเปรียบเหมือนรวงข้าว..พ่อเจ้าเหมือนนกจอกเต้น

มาหราได้เวตัวเล่น..................พ่อเต้นเข้ามาฉับฉับ

เข้ามาตามเลียงกลอง............พ่อย่องเข้ามาตามเสียงทับ

เต้นเข้ามาฉับฉับ.....................ร้องรับราชครูถ้วนหน้า

ในบทเชิญครูหลังเบิกโรงก็มีท่วงท่าทำนองเดียวกัน เช่น

พอลงถึงโรงจะไหว้คุณ..........หารือพ่อขุนศรัทธา

ศรัทธาแข้มศรัทธาราม...........โฉมงามเบิกหน้าบายตา

ศรัทธาเทพศรัทธาเกลา.........แต่บรรดาเป็นเหล่ามโนห์รา

พระราชครูของข้า....................คืนนี้เชิญมาให้พร้อม

ฝ่าเท้าเข้ามาเถิดมาแหละ......ราชครูอย่าแวะอย่าอ้อม

ให้พ่อมาอยู่กันให้พร้อม.........ได้มานั่งห้อมล้อมอยู่ช้ายขวา

อย่างไรก็ตามใช่ว่าชาวบ้านจะตกอยู่ใต้อำนาจของความไม่พอใจ มีการต่อรองกันกับครูหมอก็มี เช่น เมื่อครูหมอโดยสิ้นเชิง หากแต่ในบางคราวมีการแสดง เชิญครูหมอมาเข้าทรงแต่ไม่เป็นผลก็อาจกล่าวคำรุนแรง เช่น

เชิญมาเถิดพ่อเจ้าข้า.............มาตามที่ลูกนี้ประสงค์

ถ้าคุณพ่อไม่มาทรง...............ลูกหลานไม่นับถือไปวันข้างหน้า

ถ้าพ่อไม่ลงให้เขาวันนี้..........บายศรีถูกโยนใส่ขี้กรา

หนมโคหน่วยใหญ่ใหญ่........เอาซัดออกไปให้ฝูงหมา

แสดงให้เห็นว่า คนกับครูหมอหรือผี ต้องถ้อยทีถ้อยอาศัย รู้จักผ่อนปรนกันและกันนั่นเอง

ขอบคุณภาพข้อมูล :  ศาสตร์โนรา ครูธรรมนิตย์ นิคมรัตน์ - Thummanit Nikomrat

 

ข่าวที่เกี่ยวข้อง